Değerli Okuyucularım!
Osmanlı Devleti’nde belli başlı ilk genel nüfus sayımı H 1246 (1831) tarihinde II. Mahmut zamanında yapılmıştır.
Osmanlı Devleti bu sayımla en başta: Müslim ve gayr-i Müslim nüfusu ortaya çıkarmayı, böylece II. Mahmut döneminde Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılıp (15-16 Haziran 1826) yerine yeni bir ordunun kurulması için ülke dâhilindeki aktif gücünü yani askere alınabilecek Müslüman erkek nüfusunu belirlemeyi amaçlamıştır. Diğer taraftan da bir imparatorluk olarak ülke sınırları içinde yaşayan gayr-i Müslim nüfusun tespitinin yapılıp tahsil edilebilecek cizye / verginin belirlenmesini amaç edinmiştir.
Bu sayım sırasında Sarıveliler ve köylerinde yapılan nüfus sayımının arşiv defterini Allah’ın (c.c.) yardımıyla Türkçeye çevirdim.
185 yıl önceki Sarıveliler ve köylerinde ikamet eden bütün ailelerin bugünkü torunları burada kendi dedelerine erişebiliyor.
Her ne kadar Osmanlı genelinde sayımın tarihi olarak 1831 verildiyse de Sarıveliler defter kayıtlarında geçen 25 Cemaziyülahır 1246 hicri yılı 11 Aralık 1830 tarihine tekabül etmektedir.
1830’daki köyler, lakaplar, sülaleler, talebeler, meslekler, yaşlarıyla şemailleriyle bütün aile reisi babalar, torunlar, imamlar, muhtarlar, müderrisler, camiler, mescitler ve daha nice orijinal bilgiler ilk defa günümüz Türkçesiyle analizler yapılarak kitaplaştırdık.
Bunları orijinal sayfa numaralarıyla verdim mesela “NFS-d-03640-00020 – A” sayısı ilk sayfayı anlatan bölümün başlangıcı demektir, sonundaki A ve B ise aslındaki tek resmin bir ve ikinci sayfalarını temsil eder. Böylece isteyenler asıl belgelerle de karşılaştırabilsin istedik.
Bugünkü Sarıveliler köyleri arasında bulunan Civandere 1830 tarihinde kurulmamış olduğundan Civandereli hemşerilerimizin dedelerini Turcalar köyü 1830 nüfusunda ve 1845 mal beyanlarında aramaları gerekecektir, zira Civandere halkı Turcalardan yaylacılık vesilesiyle ayrılmadır.
Saygılarımla!
Mükremin KIZILCA / Gazeteci – Araştırmacı – Arşiv Uzmanı
